МАҲАЛЛИЙ ХОМАШЁЛАРДАН ИШЛАБ ЧИҚАРИЛГАН ШАКЛДОР ИПЛАРНИНГ ҲАЖМДОРЛИК ҲОЛАТИНИ КЎРИБ ЧИҚИШ
Keywords:
полиэфир, вискоза, ҳажмдорлик, қуруқ иссиқ муҳит, нам иссиқ муҳит, термик ишлов бериш, бурам, ҳарорат, шаклдор ип, чизиқли зичлик, диаметр, ҳажм.Abstract
Мақолада маҳаллий хомашёлардан термик ишлов бериш усулида олинган шаклдор ипларнинг ҳажмдорлик хусусияти ўрганилган. Хомашё сифатида кимёвий иплар, яъни 17,4 ва 19,8 тексли полиэфир ва 16, 3 ва 23,4 тексли вискоза иплари олинган. Танлаб олинган кимёвий ипларнинг термик ишлов беришга кўрсатган таъсиридан келиб чиқиб, турли нисбатларда эшилган ип намуналари олинган. Ипларга 50, 100, 150, 200, 250, 300, 350, 400 бр/м берилган. Термик ишлов бериш қуруқ ва нам иссиқ муҳитда олиб борилган. Ишлов бериш давомийлиги 2, 5, 10, 15 ва 20 минут, ишлов бериш 40, 50, 60, 70, 80 ва 90оС ҳароратларда олиб борилган. Ишлов берилган ипларнинг ҳажмдорлиги ўрганилганда, 50, 100, 150 бр/м бурам берилган иплар юқори ҳажмдорлик хусусиятларини кўрсатган ва бу натижаларга ишлов бериш давомийлиги 15, 20 минут ва 80, 90оС ҳароратда эришилган. Иплардаги ҳажмдорлик хусусияти 1 м ипдаги ихтиёрий кесмаларни танлаб олиб тадқиқ қилиш орқали кўриб чиқилган. Кесиб олинган ихтиёрий кесмаларнинг массаси, чизиқли зичлиги, диаметри ва ҳажми аниқланган. Олинган натижалар бўйича Maple дастуридан фойдаланиб графиклар қурилган ва таҳлил қилинган.
References
1. Zakirova D.X., Islambekova N.M., TursunovT.D. Research of the characteristics of shaped threads obtained by a new method // International journal of innovative analyses and emerging technology. E-ISSN:2792-4025/http: //openaccess journals.eu / Voliume: 2 Issue:12 in december-2022. P.1-5.
2. Umurzakova H.Kh., Nabidzhanova N.N., Alimova X.A., Aripdzhanova D.U., Tulanov Sh. The technology of making spun yarns for medical gauze from natural silk // Scientific and technical magazine of NamMTI. VOLUME 4 – Special issue, 2019. Pages 85-91.
3. Закирова Д.Х., Азаматов У.Н. Классификация, оборудования и область применения фасонных нитей // Academic research in educational sciens, Voliume 2/ISSUE 12/2021/ISSN:2181-1385. P.109-113. (05.00.00; IF 5,759)
4. Akhmedov J.A., Azamatov U.N., Umurzakova Kh.Kh. Usmanova Sh.A. Improving technology on manufacturing sewing threads from raw silk // J. "IJARSET" International Journal of Advanced Research in Science, Engineering and Technology. Vol. 5, Issue 10. October 2018. -B. 7219-7222.
5. Закирова Д.Х., Мўминов У.А., Хўжаев Ш.Ш. Олинган эшилган ипларнинг чўзилишдаги деформацияси ва қаттиқлигини аниқлаш // Results of National Scientific Research. 2022 SJIF-4.431. Voliume 1/ISSUE 6 ISSN:2181-3639. P.293-301.
6. Umurzakova Kh.Kh. Development of technology for the preparation of raw materials for medical silk gauze. Author. diss... doctoral philosophy (PhD) in tech. sciences. Tashkent. 2020.
7. Закирова Д.Х., Искандаров З.М. Подготовка нитей для получения фасонных нитей // Results of National Scientific Research. International Journal 2023 SJIF-5.8, Researchbib 7.1; Volume 2/ISSUE 10 ISSN: 2181-3639. Pages 63-69.
8. Zakirova D.X., Islambekova N.M., Khadjiev D., Toshpulatov D. Research of obtained shaped threads from silk and chemical threads using a new method // International journal of inclusive and sustainable education / ISSN: 2833-5414 Volume: 2/№12/December-2023. Pages 87-92.
9. Sobirov Q.E., Mardonov B.M., Akhmedov J.A., Ermatov Sh.Q. and Umurzakova Kh.Kh. Investigation of the process of removing the thread from the surface of the cocoon in an aquatic environment. Journal of Physics: Conference Series 2021 J. Phys.: Conf. Ser. 1889 042044 This content was downloaded from IP address 213.230.113.73 on 19/05/2021.
10. Akhmedov J., Alimova Kh., Tursunov T., Sabirov Q., Umarova G. Preparation of raw materials for knitted products from natural silk // International journal on orange technology. e-ISSN: 2615-8140 | p-ISSN: 2615-7071. Volume: 4 Issue: 7 Jul 2022.
11. Исламбекова Н.М., Умурзакова Х.Х. Улучшение свойств и совершенствование размотки дефектных коконов // “SCIENCE AND WORLD”. Наука и мир международный научный журнал. - Волгоград. -Том 1. -2014. -№10 (14). -С. 42-44.
12. Умурзакова Х.Х. Янги турдаги тиббиёт бинтлари учун хом ашё хусусиятларини тадқиқи. Ж. Илм-фан ва инновацион ривожланиш, 2021, №6, Б. 69-78.
13. Nabidjanova N.N., Alimova Kh.A., Umurzakova Kh.Kh., Usmanova Sh.A., Akhmedov J.A. Dependence of the diameter of the thread on the parameters of the body structure andthe deformability of the knitwear // Proceedings of the II International Conference on Advances in Materials, Systems and Technologies AIP Conf. Proc. 2467, 060048-1-060048-8.
14. Khabibullaev D.A., Alimova Kh.A., Nabidjanova N.N., Akhmedov J.A. Raw material composition and technology for producing polycomponent yarn // Proceedings of the II International Conference on Advances in Materials, Systems and Technologies AIP Conf. Proc. 2467, 060048-1-060048-8.

